Quy trình kích hoạt trình giám sát hiệu năng ẩn trên hệ điều hành Microsoft Windows

Nhiều người dùng Windows thường cài đặt các phần mềm từ bên thứ ba như MSI Afterburner hoặc FRAPS để theo dõi các thông số hệ thống khi chơi game hoặc xử lý tác vụ nặng. Tuy nhiên, Windows 10 và 11 thực tế đã tích hợp sẵn một trình giám sát hiệu năng (performance overlay) rất mạnh mẽ nhưng ít người biết tới, nằm trong bộ công cụ Xbox Game Bar. Dưới đây là cách thức kích hoạt và cấu hình công cụ này.

1. Kích hoạt Xbox Game Bar

Để mở giao diện điều khiển, bạn chỉ cần nhấn tổ hợp phím Windows + G. Ngay lập tức, một loạt các cửa sổ nhỏ (widgets) sẽ xuất hiện trên màn hình, bao gồm các bảng điều khiển âm thanh, chụp ảnh màn hình và hiệu năng.

2. Thiết lập cửa sổ Hiệu năng (Performance Widget)

Trong danh sách các widget hiện ra, hãy tìm bảng có nhãn Performance. Nếu không thấy, bạn có thể nhấn vào biểu tượng menu (hình bốn dấu gạch ngang) trên thanh công cụ chính và chọn mục "Performance". Bảng này sẽ hiển thị các biểu đồ thời gian thực về:

• CPU: Mức độ chiếm dụng bộ vi xử lý.

• GPU: Hiệu suất hoạt động của card đồ họa và dung lượng VRAM đang sử dụng.

• RAM: Dung lượng bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên đang bị chiếm dụng.

• FPS (Frames Per Second): Tốc độ khung hình trên giây (đặc biệt hữu dụng khi chơi game).

3. Ghim trình giám sát lên màn hình (Pinning)

Để trình giám sát này luôn hiển thị ngay cả khi bạn đã đóng giao diện Game Bar hoặc đang ở trong trò chơi:

1. Nhấp vào biểu tượng Pin (hình cái ghim) ở góc trên bên phải của widget Performance.

2. Sau khi ghim, bạn có thể nhấn Windows + G một lần nữa để ẩn các widget khác, chỉ để lại bảng hiệu năng nằm cố định trên màn hình.

4. Cá nhân hóa giao diện và thông số

Bạn có thể tùy chỉnh trình giám sát này để không gây cản trở tầm nhìn bằng cách nhấn vào biểu tượng Performance Options (hình thanh gạt) ngay trên widget:

• Graph Position: Thay đổi vị trí biểu đồ (nằm dưới hoặc bên cạnh các con số).

• Transparency: Điều chỉnh độ trong suốt để bảng điều khiển hòa trộn vào nền trò chơi.

• Accent Color: Thay đổi màu sắc hiển thị của các đường biểu đồ.

• Metrics Selection: Tùy chọn ẩn hoặc hiện các thông số cụ thể (ví dụ: chỉ hiện FPS và GPU).

Lưu ý kỹ thuật về tính năng FPS: Trong lần đầu tiên sử dụng thông số FPS, hệ thống có thể yêu cầu bạn cấp quyền truy cập mở rộng. Bạn cần nhấn vào nút "Request Access", sau đó khởi động lại máy tính để Windows có thể thu thập dữ liệu khung hình một cách chính xác.

Kết luận

Trình giám sát hiệu năng tích hợp của Windows là một giải pháp thay thế tuyệt vời, gọn nhẹ và không tiêu tốn tài nguyên hệ thống như các phần mềm bên thứ ba. Việc tận dụng công cụ này giúp bạn dễ dàng theo dõi "sức khỏe" của phần cứng và phát hiện kịp thời các hiện tượng nghẽn cổ chai (bottleneck) trong quá trình vận hành máy tính.