Liệu nó có chạy được Doom không? Máy tính sinh học xây dựng từ tế bào não người này vừa học được cách bắn quỷ, nhưng không phải ai cũng thấy thuyết phục

Câu hỏi kinh điển của giới công nghệ "Liệu nó có chạy được Doom không?" (Can it run Doom?) vừa có một câu trả lời mới đầy kinh ngạc và cũng không kém phần gây tranh cãi: Một chiếc máy tính sinh học (biocomputer) được nuôi cấy từ tế bào não người đã học được cách chơi tựa game bắn súng huyền thoại năm 1993.

1. Tế bào não người "chơi game" như thế nào?

Các nhà khoa học tại FinalSpark (một startup về máy tính sinh học) đã tạo ra một hệ thống sử dụng các cụm tế bào não người sống, được gọi là organoids:

• Kết nối điện tử: Các tế bào não này được kết nối với các điện cực để nhận tín hiệu từ môi trường game (như vị trí của quái vật hoặc tường).

• Hệ thống phần thưởng: Khi tế bào não thực hiện đúng hành động (như bắn trúng quỷ), chúng nhận được các xung điện kích thích "hưng phấn" (giống như dopamine trong não người thực).

• Kết quả: Sau một thời gian huấn luyện, các cụm tế bào này đã bắt đầu biết điều khiển nhân vật di chuyển và nổ súng vào các mục tiêu trong game Doom.

2. Tại sao lại dùng tế bào não thay vì chip silicon?

Lý do chính là hiệu suất năng lượng:

• Siêu tiết kiệm điện: Não bộ con người là bộ máy xử lý thông tin hiệu quả nhất hành tinh. Một chiếc máy tính sinh học có thể xử lý các tác vụ học máy phức tạp với mức tiêu thụ năng lượng thấp hơn hàng triệu lần so với các siêu máy tính chạy chip Nvidia hiện nay.

• Khả năng tự học: Khác với chip silicon vốn chỉ làm theo thuật toán cố định, tế bào sinh học có khả năng tự tái cấu trúc để học hỏi các tác vụ mới một cách linh hoạt.

3. Những hoài nghi từ giới khoa học

Dù thành tựu này nghe có vẻ như phim viễn tưởng, nhưng không phải ai cũng bị thuyết phục:

• "Chơi" hay chỉ là "phản ứng"? Nhiều chuyên gia cho rằng các tế bào não này chỉ đơn giản là phản ứng lại các kích thích điện toán theo bản năng, chứ không thực sự "hiểu" mình đang chơi game hay đang chiến đấu với quỷ.

• Vấn đề đạo đức: Việc sử dụng tế bào não người để làm linh kiện máy tính dấy lên những câu hỏi lớn về đạo đức. Liệu các khối tế bào này có cảm nhận được đau đớn hay bắt đầu hình thành "ý thức" sơ khai hay không?

• Độ bền: Tế bào sống rất nhạy cảm và dễ chết. Việc duy trì một chiếc máy tính sinh học đòi hỏi môi trường nuôi cấy khắt khe, khiến nó khó có thể ứng dụng đại trà trong tương lai gần.

4. Tương lai của máy tính sinh học

FinalSpark đang cho phép các nhà nghiên cứu thuê quyền truy cập vào các "bộ não" này qua đám mây để thử nghiệm. Mục tiêu dài hạn không phải là để chơi game, mà là để tạo ra những hệ thống AI xanh, tiết kiệm năng lượng tối đa cho nhân loại.