SaaS vào cuộc, SaaS ra đi: Đây là những yếu tố đang dẫn đến sự sụp đổ của SaaS.

Sự sụp đổ của mô hình SaaS truyền thống

Bài viết từ TechCrunch mô tả một xu hướng được gọi là “SaaSpocalypse”, tức sự giảm giá trị và niềm tin vào các công ty phần mềm theo mô hình SaaS truyền thống (Software-as-a-Service) bởi tác động của trí tuệ nhân tạo (AI).

Nguyên nhân chính được nêu ra:

• AI có thể tự động thực thi công việc: Khi một hoặc vài agent AI có thể lấy dữ liệu, xử lý quy trình, hoặc hoàn thành một loạt tác vụ mà trước đây cần nhiều người dùng — thì mô hình tính phí theo số “người dùng/seat” bắt đầu suy yếu.

• AI tái tạo các chức năng cốt lõi và các add-on của phần mềm: Các hệ thống như Claude Code của Anthropic hay OpenAI’s Codex không chỉ hỗ trợ mà còn có thể phục vụ chức năng tương đương hoặc rộng hơn so với phần mềm SaaS hiện có, khiến khách hàng tự hỏi liệu họ có cần mua licence hay không.

• Khách hàng có thể xây dựng giải pháp riêng: Với AI và công cụ low-code/no-code, doanh nghiệp dễ dàng hơn để tự xây dựng giải pháp thay thế hoặc tùy chỉnh, tạo áp lực giảm giá đối với các nhà cung cấp SaaS truyền thống.

Một ví dụ minh họa trong bài là một sáng lập doanh nghiệp đã thay thế toàn bộ đội dịch vụ khách hàng bằng Claude Code, cho thấy sức mạnh ngày càng lớn của AI trong các tác vụ doanh nghiệp.

Tác động thị trường và phản ứng

Sự lo ngại này không chỉ là lý thuyết mà đã gây ra những biến động thực tế trên thị trường tài chính:

• Cổ phiếu nhiều công ty SaaS lớn như Salesforce và Workday giảm giá trị trên thị trường chứng khoán do nhà đầu tư lo ngại mô hình SaaS truyền thống sẽ mất đi sức hấp dẫn.

• Một số nhà phân tích nói rằng sự thay đổi này xuất phát từ sự mất đi của mô hình tính theo số người dùng — vốn là xương sống của SaaS — khi AI có thể làm thay công việc của nhiều người hơn với chi phí thấp hơn.

• Đây cũng được coi là lý do khiến cổ phiếu phần mềm rơi giá đáng kể trong đầu năm 2026, với các sự kiện lớn được gắn nhãn “SaaSpocalypse” bởi thị trường tài chính.

Tuy nhiên, có quan điểm trái chiều từ lãnh đạo ngành: CEO của Salesforce đã lên tiếng bác bỏ rằng AI sẽ “kết liễu SaaS”, cho rằng AI là yếu tố thúc đẩy mô hình SaaS phát triển hơn là thay thế hoàn toàn, và nhấn mạnh AI ngày nay thường được tích hợp vào các hệ thống này để tạo giá trị gia tăng.

Bối cảnh rộng hơn

Xu hướng “SaaSpocalypse” phản ánh một sự thay đổi lớn trong cách các doanh nghiệp suy nghĩ về phần mềm doanh nghiệp:

• Mô hình “tính theo số seat” (per-seat pricing) trở nên kém phù hợp khi AI tự động hoàn thành công việc.

• Các doanh nghiệp đang dịch chuyển sang mô hình định giá theo kết quả (outcome-based) hoặc theo mức độ sử dụng AI, thay vì số lượng nhân viên.

• Một số người gọi sự biến đổi này là sự tiến hóa của SaaS — không phải sự “hủy diệt,” mà là một cơ cấu định giá và ứng dụng mới phù hợp với vai trò AI trong doanh nghiệp.

Tóm tắt

Ngắn gọn, TechCrunch mô tả rằng:

• AI đang đẩy các công ty và khách hàng thoát khỏi mô hình SaaS truyền thống, nơi phần mềm được bán theo số người dùng.

• Thay vào đó, khách hàng có thể sử dụng AI để tự động hóa công việc hoặc xây giải pháp riêng, gây áp lực giảm doanh thu SaaS truyền thống.

• Thị trường đang phản ánh điều này bằng việc giảm giá trị cổ phiếu nhiều công ty SaaS lớn, mặc dù một số lãnh đạo doanh nghiệp vẫn tin SaaS sẽ thích nghi với AI.