TikTok bị yêu cầu thay đổi thuật toán vì "thiết kế gây nghiện", nếu không sẽ phải đối mặt với khoản phạt nặng.

Liên minh châu Âu (EU) đã chính thức cáo buộc nền tảng chia sẻ video TikTok vi phạm Đạo luật Dịch vụ Kỹ thuật số (Digital Services Act – DSA) do thiết kế nền tảng được cho là “gây nghiện” và ảnh hưởng xấu tới sức khỏe tinh thần người dùng, đặc biệt là trẻ em và nhóm dễ tổn thương. Cơ quan hành pháp EU — Ủy ban châu Âu — đang yêu cầu TikTok điều chỉnh thuật toán đề xuất nội dung và nhiều tính năng cốt lõi khác nếu muốn tránh các khoản phạt nặng.

Lý do EU đưa ra yêu cầu

Thiết kế gây nghiện và rủi ro với người dùng

EU cho rằng các yếu tố như cuộn vô hạn (infinite scroll), tự động phát video (autoplay), thông báo đẩy liên tục và hệ thống thuật toán cá nhân hóa sâu khiến người dùng dễ bị cuốn vào việc tiêu thụ nội dung dài hạn một cách “tự động”, ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát thời gian sử dụng và tâm lý, đặc biệt là ở nhóm trẻ tuổi. Bằng cách này, TikTok có thể tạo nên những “vòng lặp gây nghiện” dựa trên cách thuật toán luôn đẩy nội dung tiếp theo ngay khi người dùng vừa xem xong.

EU cho rằng các công cụ hiện tại của TikTok như giới hạn thời gian sử dụng hay kiểm soát phụ huynh không đủ hiệu quả, và công ty cũng thiếu các biện pháp đánh giá đầy đủ về rủi ro sức khỏe do thiết kế của nền tảng gây ra.

Những thay đổi mà EU muốn TikTok thực hiện

Thuật toán và thiết kế nền tảng

Để tuân thủ quy định, EU yêu cầu TikTok phải thay đổi “thiết kế cơ bản” của dịch vụ hoạt động tại châu Âu, bao gồm:

• Vô hiệu hóa hoặc thay đổi chức năng cuộn vô hạn, nhằm giới hạn điều khiến người dùng dễ tiếp tục xem video liên tục.

• Đưa vào các biện pháp “ngắt thời gian màn hình” hiệu quả, như nhắc nhở người dùng dừng xem sau một khoảng thời gian nhất định—bao gồm cả vào ban đêm.

• Thay đổi thuật toán đề xuất nội dung, giảm sự phụ thuộc vào cơ chế cá nhân hóa tối đa để tránh khuyến khích tiêu thụ kéo dài và lặp lại.

Mục tiêu là ưu tiên quyền kiểm soát của người dùng và giảm mức độ phụ thuộc vào các tính năng thúc đẩy hành vi xem video kéo dài.

Phản ứng và bước tiếp theo

TikTok phản đối cảnh báo

TikTok đã bác bỏ các cáo buộc của EU trong tuyên bố chính thức, cho rằng các kết luận này là “sai lệch và hoàn toàn vô cơ sở”, đồng thời khẳng định sẽ **thách thức những phát hiện sơ bộ này bằng mọi biện pháp hợp pháp có thể”.

EU hiện đang trong giai đoạn sơ bộ của quy trình điều tra, và TikTok có quyền phản biện văn bản chính thức trước khi quyết định cuối cùng được đưa ra.

Nguy cơ phạt và bối cảnh rộng hơn

Mức phạt tiềm tàng

Nếu những cáo buộc của EU được xác nhận là vi phạm DSA, TikTok — và công ty mẹ ByteDance — có thể phải đối mặt với các khoản phạt lên tới 6 % doanh thu toàn cầu hàng năm của công ty, tương đương hàng tỷ đô la mỗi năm.

Xu hướng quản lý toàn cầu

Đây là phần trong xu hướng rộng hơn của các cơ quan quản lý trên thế giới nhằm giám sát các tính năng nền tảng gây nghiện trên mạng xã hội, với các hành động tương tự đã diễn ra ở các nước như Tây Ban Nha, Úc và Mỹ.

Tóm tắt

• EU cáo buộc TikTok vi phạm luật an toàn kỹ thuật số do thiết kế có tính chất gây nghiện và ảnh hưởng tới người dùng, đặc biệt là trẻ em.

• Cơ quan quản lý EU yêu cầu TikTok thay đổi thuật toán đề xuất nội dung, vô hiệu hóa cuộn vô hạn và cải thiện giới hạn thời gian sử dụng để bảo vệ người dùng.

• TikTok phản đối cáo buộc này và có kế hoạch thách thức kết luận sơ bộ của EU. Nếu bị xác định vi phạm, công ty có thể đối mặt với khoản phạt lên tới 6 % doanh thu toàn cầu.