Tình trạng thiếu bộ nhớ có thể gây ra sự sụt giảm lớn nhất về lượng xuất xưởng điện thoại thông minh trong hơn một thập kỷ qua.

Dự báo mới từ hãng nghiên cứu International Data Corporation cho thấy thị trường smartphone toàn cầu trong năm 2026 đang đối mặt với một trong những đợt sụt giảm xuất xưởng nghiêm trọng nhất trong hơn 10 năm qua, chủ yếu do tình trạng thiếu hụt chip nhớ (memory chips).

Theo dự báo, sản lượng smartphone xuất xưởng được kỳ vọng chỉ đạt khoảng 1,12 tỷ chiếc, giảm gần 13 % so với con số khoảng 1,26 tỷ chiếc trong năm 2025. Đây là mức giảm theo năm lớn nhất kể từ đầu những năm 2010, đưa tổng lượng xuất xưởng xuống mức thấp nhất trong hơn một thập kỷ.

Nguyên nhân chính: khủng hoảng chip nhớ

Cuộc khủng hoảng chip nhớ hiện nay không chỉ là vấn đề thiếu hụt tạm thời, mà còn là một cuộc gián đoạn mang tính cấu trúc đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo IDC, nhu cầu về chip nhớ như DRAM và NAND flash tăng mạnh, phần lớn bị chiếm dụng bởi các lĩnh vực có yêu cầu cao như trung tâm dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, khiến nguồn cung cho các thiết bị tiêu dùng, bao gồm smartphone, bị thắt chặt.

Các chuyên gia phân tích mô tả tình hình này như một “cú sốc như sóng thần”, ảnh hưởng không chỉ đến doanh số xuất xưởng mà còn làm gia tăng giá linh kiện và chi phí sản xuất.

Ảnh hưởng tới giá bán và chiến lược sản phẩm

Do giá bộ nhớ tăng cao, các nhà sản xuất smartphone buộc phải điều chỉnh chiến lược:

• Giá bán trung bình của smartphone dự kiến tăng đáng kể trong năm 2026, theo xu hướng chuyển sang các thiết bị tầm trung và cao cấp có biên lợi nhuận cao hơn.

• Các mẫu smartphone phân khúc phổ thông và giá rẻ có thể bị ảnh hưởng nặng nhất, bởi chi phí bộ nhớ chiếm tỷ trọng lớn trong chi phí sản xuất của các máy này.

• Một số thương hiệu nhỏ và OEM giá rẻ có thể gặp khó khăn, khiến họ phải cắt giảm sản lượng hoặc thậm chí rút khỏi thị trường.

Tác động tới người dùng và thị trường

Cú giảm xuất xưởng mạnh có thể kéo theo các hệ quả rộng hơn cho cả thị trường và người dùng:

• Người tiêu dùng có thể phải trả giá cao hơn nếu thay thế hoặc nâng cấp điện thoại trong bối cảnh chi phí linh kiện tăng.

• Xu hướng mua smartphone mới có thể giảm, với nhiều người lựa chọn giữ thiết bị hiện tại lâu hơn.

• Các hãng lớn như Apple và Samsung Electronics có thể giành lợi thế nhờ thương lượng tốt hơn với nhà cung cấp chip và chi phí đầu vào cao hơn của các đối thủ nhỏ.

Triển vọng trong ngắn hạn và dài hạn

IDC dự báo tình trạng thiếu hụt chip nhớ sẽ kéo dài ít nhất đến giữa năm 2027, và ngay cả khi nguồn cung cải thiện, giá bộ nhớ có thể không trở lại mức thấp như trước đây. Điều này có khả năng khiến cấu trúc thị trường smartphone thay đổi lâu dài, thúc đẩy sự gia tăng giá trung bình và tái cấu trúc danh mục sản phẩm.

Kết luận

Tình trạng thiếu hụt bộ nhớ toàn cầu đang tạo ra một cú sốc lớn đối với ngành smartphone, dẫn tới mức giảm xuất xưởng mạnh nhất trong hơn một thập kỷ. Cuộc khủng hoảng nguồn cung chip nhớ không chỉ ảnh hưởng đến sản lượng mà còn bóp nghẹt chi phí sản xuất và thay đổi bức tranh cạnh tranh toàn cầu trong ngành di động — từ giá bán trung bình tăng cao đến việc thương hiệu lớn tận dụng lợi thế trong bối cảnh nhiều đối thủ nhỏ gặp khó khăn.