Bẫy Black Friday! Các chiêu trò lừa đảo bằng AI mới đang "oanh tạc" mùa mua sắm năm nay

Black Friday vốn là ngày hội săn hàng giảm giá, nhưng quy mô càng lớn thì sức hấp dẫn đối với tội phạm mạng càng cao. Theo tổ chức kiểm chứng sự thật Mimikama (Áo), các nhà nghiên cứu bảo mật đang quan sát thấy một làn sóng lừa đảo mới được tiếp tay bởi AI tạo sinh: từ các cửa hàng giả mạo trông như thật, video deepfake người nổi tiếng cho đến các cuộc tấn công phishing qua tin nhắn và mạng xã hội.

Cách thức vận hành của các chiêu trò AI mới

Nhiều vụ lừa đảo hiện nay cực kỳ khó nhận diện vì chúng được tạo ra bởi các hệ thống AI được huấn luyện để đạt độ chân thực tối đa.

• Cửa hàng giả mạo siêu tốc: Chỉ trong vài phút, AI có thể tạo ra toàn bộ website bán hàng với đầy đủ logo, hình ảnh sản phẩm và đánh giá giả mạo, trông không khác gì trang web của các thương hiệu lớn.

• Thao túng tâm lý: Kẻ xấu cố tình tạo áp lực thời gian bằng các thông báo như "chỉ hôm nay!" hoặc "chỉ còn 3 sản phẩm!" để khiến người mua vội vã chốt đơn mà không kịp suy nghĩ.

• Quảng cáo Deepfake: Tin tặc tạo ra video giả mạo những người nổi tiếng để quảng bá cho các ưu đãi độc quyền của cửa hàng giả. Người dùng tin theo thường bị mất tiền, lộ thông tin thẻ tín dụng hoặc bị nhiễm mã độc.

Ai đứng sau những chiến dịch này?

Đây không còn là hành vi của các cá nhân đơn lẻ mà là của cả một mạng lưới tội phạm sử dụng các công cụ AI có sẵn. Các nền tảng như Facebook, Instagram hay TikTok thường phản ứng quá chậm; khi video giả bị xóa thì thiệt hại đã xảy ra.

Làm thế nào để tự bảo vệ mình trước bẫy AI?

Để không trở thành nạn nhân trong mùa Black Friday này, các chuyên gia khuyến nghị:

• Kiểm tra liên kết: Tuyệt đối không mở link từ email hay tin nhắn lạ; tốt nhất hãy tự nhập địa chỉ web vào trình duyệt.

• Soi kỹ URL: Cảnh giác với các lỗi chính tả, ký tự lạ hoặc phần mở rộng tên miền bất thường.

• Nhận diện Deepfake: Chú ý các biểu cảm khuôn mặt không tự nhiên, cử động môi bị mờ hoặc ánh sáng không ổn định trong video.

• Sử dụng thanh toán an toàn: Ưu tiên các phương thức có chính sách hoàn tiền (chargeback) như thẻ tín dụng hoặc PayPal.

• Luôn hoài nghi: Đừng tin vào các video người nổi tiếng trên mạng xã hội, hãy luôn kiểm tra tại cửa hàng chính thức.

• Không để bị thúc ép: Đừng để các đồng hồ đếm ngược hay thông báo "sắp hết hàng" làm bạn mất cảnh giác.