8 dấu hiệu cho thấy bong bóng AI có thể vỡ trong năm 2026

Đầu tư vòng tròn, doanh thu chững lại, thiếu điện năng và sự mệt mỏi của người tiêu dùng đang cùng lúc chồng chất. Dưới đây là những lý do khiến cơn sốt AI có thể bắt đầu sụp đổ ngay trong năm nay.

Ngành công nghiệp AI hiện tại đang trở nên… lố bịch. Chỉ cần nhìn lướt qua cũng đủ thấy các mức định giá phi lý, những mô hình đầu tư vòng tròn kỳ quặc, cùng sự thiếu hụt rõ ràng về sản phẩm thực sự có giá trị và khả năng sinh lời. Bạn không cần là chuyên gia để nhận ra có điều gì đó không ổn ở một ngành mà các công ty sẵn sàng hứa chi hàng nghìn tỷ USD nhưng chỉ kiếm được vài tỷ USD doanh thu.

Tôi không có thông tin nội bộ, không có quả cầu pha lê, không xem tử vi, cũng không sở hữu hệ thống phân tích AI cao cấp nào để khẳng định bong bóng AI chắc chắn sẽ vỡ vào năm 2026. Nhưng các dấu hiệu thì đang hiện ra rất rõ ràng. Dưới đây là một số “cờ đỏ” đáng chú ý.

1. Dòng tiền tập trung vào một nhóm rất nhỏ

Các “ông lớn” công nghệ như Nvidia, Google, OpenAI, Microsoft, Meta, Amazon và Oracle đều chứng kiến giá cổ phiếu tăng vọt trong vài năm qua, nhờ dồn lực cho AI, hút vốn dựa trên kỳ vọng AI, và công bố những dự án hạ tầng khổng lồ làm xáo trộn nhiều ngành công nghiệp, từ sản xuất smartphone đến quản lý tài nguyên nước.

Những công ty này lại tiếp tục rót tiền cho một số ít doanh nghiệp dữ liệu. Nhưng với phần còn lại của thị trường thì tình hình không mấy khả quan. Trên thực tế, theo nghiên cứu của Deutsche Bank, nếu không có nhóm Big Tech này, kinh tế Mỹ rất có thể đã rơi vào suy thoái.

Vấn đề là: định giá khổng lồ của họ không đến từ lợi nhuận hay sản phẩm đột phá, mà chủ yếu vì… họ đang đầu tư chéo lẫn nhau.

2. Đầu tư vòng tròn không tạo ra giá trị thực

Oracle công bố dự án Stargate trị giá 300 tỷ USD cùng OpenAI, trong đó Nvidia là nhà cung cấp phần cứng chính. Nvidia cũng đầu tư khoảng 100 tỷ USD vào OpenAI, đồng thời là nhà đầu tư lớn của CoreWeave – một đối tác khác của Oracle. CoreWeave lại làm việc chặt chẽ với Microsoft, vốn cũng là nhà đầu tư lớn của OpenAI. Microsoft và Nvidia còn đầu tư vào Anthropic – đối thủ của OpenAI – trong khi Anthropic ký các thỏa thuận hạ tầng lớn với Amazon và Google.

Danh sách này còn kéo dài. Các khoản đầu tư khổng lồ này đẩy định giá doanh nghiệp lên cao, nhưng phần lớn dựa trên kế hoạch dài hạn, giả định về chi phí, khả năng mở rộng và các đợt giao phần cứng trong tương lai. Tất cả chỉ có ý nghĩa nếu mọi thứ hoàn thành trước khi bong bóng vỡ.

Theo McKinsey, đến năm 2030, tổng đầu tư cho AI có thể chạm mốc gần 7.000 tỷ USD. Để so sánh, toàn bộ Dự án Manhattan (đã điều chỉnh theo lạm phát) chỉ tốn khoảng 30 tỷ USD.

3. Doanh thu không theo kịp đầu tư

Nvidia đang hưởng lợi lớn nhờ bán GPU cho “cơn sốt vàng AI”, nhưng phần còn lại thì không mấy sáng sủa. Microsoft đã phải điều chỉnh mục tiêu doanh thu AI do nhu cầu dịch vụ trả phí thấp hơn dự kiến. OpenAI đã “đốt” hơn 150 tỷ USD tiền đầu tư, nhưng doanh thu năm 2025 chỉ khoảng 15 tỷ USD.

Nếu một công ty có gần một tỷ người dùng, được hậu thuẫn bởi các tập đoàn lớn nhất thế giới và thống trị mảng chatbot AI mà vẫn chưa tìm được con đường lợi nhuận rõ ràng, thì còn ai làm được?

Các tập đoàn lớn có thể cầm cự lâu hơn nhờ nguồn lực dồi dào, nhưng họ cũng không thể đốt tiền mãi. Việc sa thải hàng loạt trong năm qua cho thấy áp lực từ nhà đầu tư đang ngày càng lớn.

4. AI chạy cục bộ đang tiến bộ rất nhanh

Từ các hệ thống AI chạy tại nhà cho đến việc người dùng phổ thông tự chạy mô hình ngôn ngữ lớn trên GPU chơi game, AI cục bộ đang ngày càng khả thi. Dù chưa sánh bằng các mô hình khổng lồ trên đám mây, nhưng AI chạy local đã đủ tốt cho nhiều tác vụ như viết, tóm tắt, chỉnh sửa văn bản hay tạo hình ảnh.

Ưu điểm về quyền riêng tư, bảo mật và độ trễ thấp sẽ khiến nhiều cá nhân và doanh nghiệp dần chuyển hướng, điều này gây khó khăn cho các mô hình kinh doanh AI dựa hoàn toàn vào đám mây và thuê bao.

5. Bong bóng AI đã tồn tại lâu hơn nhiều bong bóng công nghệ khác

Các bong bóng kinh tế lớn thường chỉ kéo dài vài năm. Bong bóng dot-com tồn tại hơn 2 năm, bong bóng chứng khoán Nhật Bản những năm 1980 kéo dài khoảng 3 năm. Cơn sốt AI đã kéo dài khoảng 3 năm và vẫn đang tăng.

Nếu AI thực sự là một bong bóng, thì xét theo lịch sử, nó đã ở rất gần thời điểm “nổ”.

6. AI đang gặp vấn đề nghiêm trọng về điện năng

Ngay cả khi có đủ GPU và phần cứng, nhiều công ty vẫn không thể vận hành vì… thiếu điện. Microsoft từng thừa nhận họ có GPU nhưng không đủ công suất điện để chạy. Một số công ty thậm chí phải tìm cách nhập trạm phát điện hoặc tận dụng động cơ phản lực làm máy phát.

Xây dựng nhà máy điện và hạ tầng lưới điện cần nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ. Khi tham vọng vượt quá khả năng cung cấp điện, tốc độ mở rộng sẽ buộc phải chậm lại.

7. Người tiêu dùng bắt đầu “ngán” AI

Deepfake, hình ảnh giả mạo, game bị “fake frame”, giá phần cứng tăng vì AI… tất cả đang khiến người dùng mệt mỏi. Các công ty cũng nhận ra điều này và bắt đầu điều chỉnh thông điệp marketing, giảm nhấn mạnh AI, quay lại tập trung vào hiệu năng, độ bền và trải nghiệm thực tế.

Nếu người dùng không mặn mà với AI, bài toán lợi nhuận sẽ ngày càng khó giải.

8. Bất ổn địa chính trị và thương mại toàn cầu

Căng thẳng thương mại, chính sách thuế khó lường, chủ nghĩa bảo hộ công nghệ và nguy cơ xung đột địa chính trị đều là những yếu tố có thể giáng đòn chí mạng vào chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu. Chỉ cần một biến cố lớn liên quan đến Đài Loan hay bán dẫn, toàn bộ ngành công nghệ – bao gồm AI – có thể lao đao.

Kết luận

AI sẽ không biến mất. Nhưng cơn sốt AI như hiện tại có thể không kéo dài lâu nữa. Các công ty nhỏ và trung bình, cùng những lời hứa “cách mạng AI” thiếu thực tế, nhiều khả năng sẽ biến mất khi bong bóng xì hơi. Năm 2026 rất có thể sẽ là thời điểm mọi thứ thay đổi – một lần nữa.