Một luật mới có hiệu lực tại Úc cấm bất kỳ ai dưới 16 tuổi tạo tài khoản mạng xã hội trên các nền tảng như:

• TikTok

• Instagram

• Facebook

• YouTube

• Snapchat

• X (Twitter trước đây)

• Twitch

• Reddit

• Threads

Theo luật này, các nền tảng vi phạm có thể bị phạt tới 49,5 triệu đô la Úc (khoảng 33 triệu USD).

Hầu hết các nền tảng lớn đã xác nhận sẽ tuân thủ lệnh cấm, ngoại trừ X. Chủ sở hữu của X, Elon Musk, cho rằng luật này là “một cách cửa sau để kiểm soát quyền truy cập Internet của tất cả người Úc”.

Phản ứng từ các nền tảng công nghệ

Meta cho biết họ đã chặn quyền truy cập vào Instagram, Threads và Facebook đối với những người dùng được xác định dưới 16 tuổi và cũng ngăn người dùng mới trong độ tuổi này tạo tài khoản.

Tuy nhiên, công ty cho rằng lệnh cấm toàn diện có thể gây ra nhiều vấn đề:

• Cô lập thanh thiếu niên dễ bị tổn thương khỏi các cộng đồng hỗ trợ trực tuyến

• Đẩy họ sang các nền tảng ít được kiểm soát hơn

• Gây khó khăn trong việc xác minh độ tuổi

• Khiến việc thực thi luật trở nên không đồng nhất

Meta cho rằng một giải pháp tốt hơn là tạo trải nghiệm phù hợp với độ tuổi, như tài khoản dành cho thanh thiếu niên và hệ thống xác minh tuổi tiêu chuẩn.

Tranh cãi về hiệu quả của lệnh cấm

Một số chuyên gia cho rằng luật này giống như một biện pháp quá mạnh tay.

Các nhà phân tích chính sách cho rằng việc chặn hoàn toàn một nhóm tuổi khỏi mạng xã hội giống như “dùng búa tạ thay vì dao mổ” để giải quyết vấn đề an toàn trực tuyến.

Ngoài ra, việc xác minh độ tuổi có thể yêu cầu người dùng cung cấp ID hoặc dữ liệu cá nhân, điều này có thể ảnh hưởng đến quyền riêng tư.

Mạng xã hội hiện là công cụ quan trọng cho:

• giao tiếp hàng ngày

• hoạt động xã hội và chính trị

• thể hiện quan điểm cá nhân

Vì vậy, nhiều người lo ngại người dùng sẽ không muốn chia sẻ thông tin cá nhân chỉ để truy cập các nền tảng này.

Khả năng trẻ em vượt qua lệnh cấm

Một số chuyên gia tin rằng trẻ vị thành niên có thể tìm cách vượt qua lệnh cấm.

Họ có thể sử dụng:

• VPN

• tài khoản mượn

• ứng dụng nhắn tin khác

• nền tảng ít kiểm soát hơn

Điều này có thể dẫn đến các không gian trực tuyến ngầm và nguy hiểm hơn so với những nền tảng chính thống hiện nay.

Một số ý kiến cho rằng vấn đề thực sự không nằm ở độ tuổi, mà ở:

• thiết kế thuật toán

• cách thu thập dữ liệu

• hệ thống an toàn yếu

Nếu những yếu tố này không được cải thiện, việc đặt giới hạn độ tuổi sẽ không giải quyết triệt để vấn đề.

Ảnh hưởng đến thanh thiếu niên

Những người phản đối lệnh cấm cũng cho rằng nó có thể gây tác động tiêu cực đến giới trẻ.

Mạng xã hội không chỉ mang rủi ro mà còn mang lại nhiều lợi ích như:

• kết nối với bạn bè

• tìm cộng đồng hỗ trợ

• học hỏi và phát triển sở thích

Đối với những người trẻ cảm thấy bị cô lập hoặc khác biệt, các cộng đồng trực tuyến đôi khi là nơi duy nhất họ có thể tìm thấy sự chấp nhận và hỗ trợ.

Tranh luận về vai trò của phụ huynh

Một số ý kiến cho rằng lệnh cấm làm giảm quyền kiểm soát của phụ huynh.

Nhiều phụ huynh muốn tự quyết định con cái họ có thể sử dụng mạng xã hội hay không, thay vì để chính phủ đưa ra quy định chung.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng phụ huynh có thể sử dụng nhiều công cụ để giám sát hoạt động trực tuyến của con cái, chẳng hạn như:

• ứng dụng kiểm soát của phụ huynh

• công cụ theo dõi hoạt động trực tuyến

Theo họ, trách nhiệm giám sát nên thuộc về gia đình hơn là chính phủ.

Xu hướng luật tương tự trên thế giới

Úc không phải quốc gia duy nhất áp dụng các quy định liên quan đến độ tuổi trên mạng xã hội.

Một số ví dụ:

• Florida (Mỹ): cấm trẻ dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội và yêu cầu sự cho phép của phụ huynh với trẻ 14–15 tuổi

• Pháp: yêu cầu sự đồng ý của phụ huynh đối với trẻ dưới 15 tuổi

• Utah: yêu cầu người dưới 18 tuổi có sự cho phép của phụ huynh

• Trung Quốc: áp dụng các hạn chế truy cập đối với trẻ vị thành niên

Ngoài ra, Vương quốc Anh và Na Uy cũng đang xem xét các luật tương tự.

Giáo dục thay vì chỉ cấm

Một số chuyên gia cho rằng thay vì chỉ tập trung vào lệnh cấm, các quốc gia nên đầu tư vào giáo dục về mạng xã hội.

Việc đào tạo người trẻ về:

• cách sử dụng mạng xã hội an toàn

• tác động của mạng xã hội

• cách nhận biết rủi ro trực tuyến

có thể mang lại hiệu quả lâu dài hơn.

Theo nhiều chuyên gia, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể tránh khỏi của cuộc sống hiện đại, vì vậy việc giáo dục cách sử dụng an toàn có thể là giải pháp thực tế hơn so với việc cố gắng ngăn chặn hoàn toàn.