Đừng để bị đánh lừa bởi mAh: Pin dự phòng 20.000mAh của bạn không thật sự là 20.000mAh
Con số trên hộp là như vậy, nhưng dung lượng bạn thực sự nhận được thì không phải.

Ảnh minh họa: Pin dự phòng Anker Powerbank 325 20.000mAh
Pin dự phòng gần như là món phụ kiện “mua là dùng”: chọn một mẫu, mua về, cắm điện thoại (hoặc thiết bị khác sắp hết pin) và bắt đầu sạc. Rất tiện khi đi du lịch.
Tuy nhiên, vấn đề bắt đầu xuất hiện khi pin dự phòng được ghi dung lượng 20.000mAh nhưng lại cạn pin nhanh hơn nhiều so với kỳ vọng. Về lý thuyết, nó phải sạc được điện thoại khoảng 4–5 lần, nhưng thực tế thì không đạt được con số đó.
Hóa ra, có một sự khác biệt rất lớn giữa dung lượng công bố và dung lượng thực tế của pin dự phòng. Dưới đây là lý do.
Vì sao 20.000mAh không phải lúc nào cũng là sự thật
Dung lượng pin dự phòng thể hiện lượng năng lượng mà nó có thể lưu trữ khi sạc đầy, thường được ghi bằng mAh (miliampe-giờ). Pin 20.000mAh về lý thuyết sẽ chứa nhiều năng lượng hơn pin 10.000mAh. Nhưng bạn không thể chỉ tin vào con số in trên hộp.
Hầu hết pin dự phòng đều sử dụng pin lithium-ion, hoạt động ở điện áp 3,7V. Trong khi đó, điện thoại và máy tính bảng lại được sạc ở mức ít nhất 5V. Vì vậy, khi bạn cắm điện thoại vào pin dự phòng qua cổng USB, pin phải chuyển đổi điện áp từ 3,7V lên 5V.
Khi nhà sản xuất ghi dung lượng 20.000mAh, con số này được tính ở mức 3,7V. Khi điện áp thay đổi, dung lượng tương ứng cũng thay đổi theo.
Cách tính như sau:
Dung lượng công bố × 3,7 / điện áp đầu ra = dung lượng sau chuyển đổi
Với pin 20.000mAh, dung lượng sau chuyển đổi chỉ còn 14.800mAh. Và đó vẫn chưa phải là con số cuối cùng.
Hao hụt do nhiệt và các định luật vật lý
Quá trình chuyển đổi điện áp luôn gây ra thất thoát năng lượng dưới dạng nhiệt, theo các quy luật vật lý. Pin dự phòng chất lượng tốt thường có hiệu suất 85–90%, còn các mẫu rẻ tiền đôi khi chỉ đạt khoảng 70%. Với mức chuyển đổi lên 5V, hiệu suất 85% được xem là mức trung bình hợp lý.
Áp dụng con số này, pin 20.000mAh thực tế chỉ còn khoảng 12.600mAh — tương đương 63% dung lượng ghi trên hộp. Đây là điều bạn nên nhớ khi mua pin dự phòng.
Dung lượng còn thấp hơn khi dùng sạc nhanh hoặc sạc laptop
Nếu thiết bị bạn sạc cần điện áp cao hơn 5V, dung lượng sử dụng được sẽ giảm thêm nữa. Hiện nay, pin dự phòng có thể cấp nhiều mức điện áp khác nhau:
9V – Quick Charge (sạc nhanh điện thoại)
12V – sạc laptop cỡ nhỏ
15V – USB Power Delivery
20V – MacBook và phần lớn laptop
Điện áp càng cao, dung lượng sử dụng được càng thấp, do:
Mức chuyển đổi từ 3,7V lên cao hơn nhiều
Hiệu suất chuyển đổi giảm theo điện áp
Bảng tham khảo (pin lithium-ion):
| Điện áp đầu ra | Hiệu suất ước tính | Tỷ lệ dung lượng thực | Dung lượng thực (20.000mAh) |
|---|---|---|---|
| 5V (USB thường) | 85% | 63% | 12.600mAh |
| 9V (Quick Charge) | 80% | 55% | 11.000mAh |
| 12V (laptop nhỏ) | 75% | 46% | 9.200mAh |
| 15V (USB PD) | 70% | 39% | 7.800mAh |
| 20V (laptop lớn) | 65% | 32% | 6.400mAh |
Vì sao Wh quan trọng hơn mAh
Khi mua pin dự phòng, bạn nên chú ý watt-giờ (Wh) nếu được ghi kèm với mAh. Wh phản ánh lượng năng lượng thực tế, không phụ thuộc vào điện áp.
Dù bạn sạc ở 5V hay 15V, năng lượng tổng vẫn giữ nguyên — chỉ có dung lượng mAh thay đổi. Vì vậy, Wh giúp so sánh pin dự phòng chính xác hơn. Ví dụ, pin 20.000mAh thường tương đương khoảng 74Wh.
Ngoài ra, Wh cũng là tiêu chuẩn an toàn khi mang pin dự phòng lên máy bay. Pin dưới 100Wh được phép mang theo hành lý xách tay.
Dung lượng thực tế còn phụ thuộc nhiều yếu tố
Các phép tính ở trên là tham khảo tốt khi mua pin dự phòng, nhưng thực tế có thể khác do:
Cơ chế bảo vệ chống xả sâu
Nhiệt độ môi trường (nóng hoặc lạnh đều làm giảm hiệu suất)
Chất lượng dây dẫn và bo mạch
Chất lượng cell pin
Yếu tố cuối cùng đặc biệt quan trọng. Trong bài test dài hạn của PC-WELT, một số pin dự phòng chỉ đạt 29% dung lượng thực so với công bố (7.830mAh trên mức ghi 27.000mAh).
Nguyên nhân chính là do linh kiện rẻ tiền: bộ chuyển đổi điện áp kém hiệu quả, dây dẫn chất lượng thấp và cơ chế bảo vệ không tối ưu.
Những mẫu pin dự phòng cho kết quả tốt
Một số pin dự phòng cho kết quả vượt mong đợi. RealPower PB-20k PD đạt 79%, nhưng hiện khó tìm.
Các mẫu dễ mua hơn tại Mỹ có hiệu suất cao gồm:
Iniu Power Bank 22.5W 20.000mAh – 73%
Anker 325 Power Bank 15W 20.000mAh – 73%
Điểm chung là sử dụng bộ chuyển đổi điện áp chất lượng cao, hiệu suất tốt.
Cách chọn pin dự phòng đúng đắn
Xem thông số Wh: pin 20.000mAh nên có khoảng 74Wh
Chọn thương hiệu uy tín: Anker, Iniu, Ugreen, Baseus
Dùng cáp USB chất lượng cao, ngắn, đặc biệt là USB-C
*Bài viết được dịch và tổng hợp từ PCWorld.*