Tại sao một chiếc bo mạch chủ giá rẻ có lẽ là tất cả những gì bạn cần

Tác giả phuhien 28/01/2026 7 phút đọc

Trong thế giới linh kiện PC, bo mạch chủ (mainboard) thường là thứ khiến người dùng bối rối nhất. Có những chiếc giá chỉ 2-3 triệu đồng, nhưng cũng có những "quái vật" lên tới 20-30 triệu. Tuy nhiên, với đa số người dùng – kể cả game thủ hay dân kỹ thuật – một chiếc mainboard phân khúc bình dân hoặc tầm trung thường là lựa chọn thông minh nhất.

1. Mainboard đắt tiền không làm máy bạn chạy nhanh hơn

Sự thật: Không giống như CPU hay GPU, việc nâng cấp từ một chiếc mainboard giá rẻ lên một chiếc cao cấp cùng socket gần như không làm tăng FPS khi chơi game hay giảm thời gian render video.
Lý do: Nhiệm vụ của mainboard là kết nối các linh kiện và cung cấp điện năng. Nếu mainboard của bạn hỗ trợ đầy đủ băng thông cho card đồ họa và ổ cứng SSD, thì một chiếc bảng mạch đắt tiền hơn cũng không thể "ép" các linh kiện đó chạy nhanh hơn giới hạn vật lý của chúng.

2. VRM và khả năng cấp điện: Đủ là tốt nhất

Vấn đề: Các mainboard đắt tiền thường quảng cáo dàn phase nguồn (VRM) cực khủng để hỗ trợ ép xung (overclocking).
Thực tế: Nếu Hiển không có ý định "vắt kiệt" hiệu năng CPU bằng tản nhiệt nitơ lỏng, thì dàn VRM trên các dòng mainboard phổ thông (như dòng B của Intel hay dòng B của AMD) đã được thiết kế quá đủ để chạy ổn định các CPU tầm trung và cao cấp ở thiết lập mặc định. Việc chi thêm tiền cho những lá nhôm tản nhiệt hầm hố đôi khi chỉ mang tính chất trang trí.

3. Những tính năng "thừa" mà bạn hiếm khi dùng tới

Các dòng mainboard cao cấp thường tích hợp rất nhiều công nghệ mà người dùng bình thường ít khi chạm tới:

Cổng LAN 10Gbps: Trong khi hạ tầng mạng tại Việt Nam và đa số router gia đình hiện nay vẫn đang phổ biến ở mức 1Gbps.
Nhiều khe PCIe x16: Thời đại chạy 2 card đồ họa (SLI/Crossfire) đã qua từ lâu. Đa số chúng ta chỉ cắm duy nhất một chiếc card màn hình.
Hỗ trợ 4-5 khe M.2 SSD: Phần lớn người dùng chỉ cần 1 đến 2 ổ SSD là đã quá đủ cho nhu cầu lưu trữ và cài đặt ứng dụng.

4. Âm thanh và kết nối mạng tích hợp

Vấn đề: Các mainboard đắt tiền sử dụng chip âm thanh (Codec) cao cấp hơn.
Giải pháp: Tai người bình thường rất khó phân biệt sự khác biệt giữa chip âm thanh đời cũ và đời mới trên mainboard. Nếu Hiển thực sự là một người sành âm thanh (audiophile), việc đầu tư một chiếc DAC rời bên ngoài sẽ mang lại chất lượng vượt trội hơn hẳn so với bất kỳ chip âm thanh tích hợp nào trên mainboard đắt tiền nhất.

5. Tính thẩm mỹ và đèn RGB

Sự thật: Một phần lớn chi phí của mainboard cao cấp nằm ở lớp giáp (shroud) che phủ bảng mạch và hệ thống đèn LED RGB lộng lẫy.
Lời khuyên: Nếu bạn build máy để làm việc hoặc ưu tiên hiệu năng trên giá thành (P/P), hãy chọn những dòng mainboard có thiết kế tối giản. Số tiền tiết kiệm được từ việc "bớt màu mè" có thể giúp bạn nâng cấp hẳn từ một chiếc RTX 4060 lên 4070, mang lại hiệu năng thực tế rõ rệt hơn nhiều.