Tuy nhiên, những nghiên cứu như vậy vẫn vấp phải sự hoài nghi khi cố gắng giải thích hành vi đó như bằng chứng về khả năng đóng vai của động vật. Ví dụ, có thể động vật đang phản ứng với các tín hiệu hành vi, chẳng hạn như hướng nhìn, để giải quyết những nhiệm vụ đó.
“Kanzi, chúng ta cùng chơi một trò chơi nhé!”
Hãy cùng tìm hiểu về Kanzi, một con bonobo 43 tuổi sống tại Ape Initiative, có khả năng phản hồi các mệnh lệnh bằng lời nói, bằng cách chỉ tay hoặc sử dụng một hệ thống chữ tượng hình gồm hơn 300 ký hiệu. Trước đó, cũng có những ghi nhận không chính thức về việc Kanzi tham gia vào các trò giả vờ. Krupenye và cộng sự đã tiến hành ba thí nghiệm riêng biệt với Kanzi, mỗi thí nghiệm gồm 18 lượt thử.
Trong thí nghiệm đầu tiên, một nhà khoa học sẽ đưa ra lời nhắc bằng lời nói: “Kanzi, chúng ta cùng chơi một trò chơi nào! Hãy tìm nước ép nào!” Sau đó, họ sẽ đặt hai chiếc cốc trong suốt rỗng lên bàn và giả vờ đổ đầy nước ép từ một chiếc bình trong suốt rỗng, kèm theo một lời nhắc bằng lời nói khác (“Kanzi, nhìn này!”). Nhà khoa học sẽ giả vờ đổ “nước ép” trong một trong hai chiếc cốc trở lại bình, rồi đặt chiếc bình xuống dưới bàn. Sau đó, họ hỏi, “Kanzi, nước ép ở đâu?” và ghi lại chiếc cốc mà con bonobo chỉ vào đầu tiên.
“Nếu Kanzi chỉ có thể nhận biết thực tế (cả hai cốc đều rỗng), cậu ấy sẽ chọn ngẫu nhiên giữa hai lựa chọn, trong khi nếu lựa chọn của cậu ấy bị chi phối bởi sự tăng cường kích thích, cậu ấy sẽ chọn nhầm cốc đã bị 'rỗng' với xác suất cao hơn,” các tác giả viết. “Ngược lại, nếu Kanzi có thể hình dung ra nước ép giả, cậu ấy sẽ chọn cốc chứa nước ép 'tưởng tượng' với xác suất cao hơn, tức là cốc rỗng chưa được 'rót' lại vào bình. Đó chính xác là những gì Kanzi đã làm.” Kanzi đã chọn đúng cốc 34 trong số 50 lần (68 phần trăm).
