Hộ gia đình băng thông rộng tại Mỹ đang trả phí mạng trong khi các nền tảng streaming và AI lưu lượng cao hầu như không đóng góp gì cho chi phí hạ tầng

Các hộ gia đình tại Hoa Kỳ đang phải gánh chịu chi phí duy trì mạng lưới hàng tháng, trong khi các nền tảng công nghệ lớn vẫn tạo ra gánh nặng đáng kể lên hạ tầng mạng mà không đóng góp tương xứng.  Theo phân tích mới từ Strand Consult, mô hình thu hồi chi phí băng thông rộng hiện nay đang không phản ánh đúng lưu lượng truy cập hoặc mô hình sử dụng thực tế.  

Trong các lĩnh vực khác như điện lực hay hàng không, những người sử dụng nhiều (heavy users) thường phải trả phí tỉ lệ thuận với nhu cầu mà họ tạo ra cho mạng lưới.  Tuy nhiên, ngành băng thông rộng tại Mỹ vẫn là một ngoại lệ. Trong khi một hộ gia đình trung bình đóng góp khoảng 9 USD mỗi tháng vào Quỹ Dịch vụ Phổ cập (Universal Service Fund) — nhằm hỗ trợ kết nối nông thôn, trường học và y tế — thì các nền tảng tạo ra lưu lượng truy cập lớn nhất lại hầu như không trả gì tại các điểm kết nối mạng, dù tiêu tốn một lượng băng thông khổng lồ.  

Sự bất đối xứng về chi phí

Phân tích chỉ ra một sự mất cân đối về cấu trúc: người tiêu dùng là bên tài trợ cho việc bảo trì và mở rộng mạng lưới, trong khi các nền tảng hưởng lợi từ lưu lượng cao nhất (bao gồm streaming, quảng cáo trực tuyến và các dịch vụ AI) lại đóng góp rất ít vào các cơ chế đầu tư chặng cuối (last-mile) hoặc các cơ chế đảm bảo khả năng chi trả.  

Báo cáo cũng dẫn chứng mô hình tại Hàn Quốc, nơi việc thu hồi chi phí dựa trên mức độ sử dụng đang cùng tồn tại song song với một thị trường băng thông rộng hiệu suất cao. Tại đó, các nền tảng lớn trong nước và toàn cầu phải trả phí cho các nhà khai thác mạng đối với hạ tầng mà dịch vụ của họ sử dụng. Ngược lại, tại khu vực Caribbean, các nền tảng toàn cầu thu lợi nhuận từ người dùng địa phương nhưng không hề trả phí cho mạng lưới mà họ dựa vào.  Strand Consult gọi đây là tình trạng "thực dân kỹ thuật số" (digital colonialism). 

Áp lực từ cam kết mới

Gần đây, các gã khổng lồ công nghệ đã ký một cam kết với Nhà Trắng (Ratepayer Protection Pledge) nhằm không đẩy chi phí tiền điện của các trung tâm dữ liệu sang cho người tiêu dùng. Điều này củng cố nguyên tắc rằng những bên sử dụng hạ tầng năng lượng lớn nhất phải tự gánh chịu chi phí mà họ tạo ra.

Các chuyên gia đặt câu hỏi: Nếu các "ông lớn" công nghệ đã chấp nhận chi trả cho hạ tầng điện, tại sao họ không làm điều tương tự với băng thông rộng? Hiện nay, các nhà cung cấp dịch vụ mạng vẫn phải đầu tư hàng chục tỷ USD mỗi năm để nâng cấp lên cáp quang, 5G và vệ tinh, trong khi các dịch vụ streaming và AI tiếp tục gia tăng áp lực lên hệ thống mà không hề chia sẻ gánh nặng tài chính cho hạ tầng bổ sung đó.