Sự trỗi dậy của phần mềm “AI-native” có thể mang lại sức mạnh cấp doanh nghiệp cho các SMB như thế nào

Cũng giống như cách các nhà cung cấp cloud-native tràn ngập thị trường cách đây một thập kỷ, chúng ta có thể đang ở ngưỡng cửa của một làn sóng ứng dụng dựa trên AI hoàn toàn mới. Đây là lý do vì sao điều đó có thể là tin rất tốt cho các doanh nghiệp nhỏ.

Những điểm chính

Các nhà cung cấp phần mềm AI-native sẽ thách thức SaaS truyền thống.
Chi phí hạ tầng AI tăng cao là một thách thức.
Sự xuất hiện của nhiều nhà cung cấp AI-native hơn đồng nghĩa với nhiều lựa chọn hơn cho các doanh nghiệp nhỏ.

Hãy chuẩn bị để thấy nhiều giải pháp hơn từ các công ty phần mềm “AI-native” trong những tháng và năm tới. Xu hướng này đồng nghĩa với các giao diện mới, những cách tính chi phí khác nhau, và những phương thức mới để xây dựng cũng như làm việc với ứng dụng. Giống như việc các nhà cung cấp cloud-native đã tràn ngập thị trường một thập kỷ trước với các dịch vụ Software-as-a-Service (SaaS) và Platform-as-a-Service (PaaS), chúng ta có thể sẽ chứng kiến sự bùng nổ của các ứng dụng dựa trên AI.

Đó là nhận định từ một nghiên cứu mới của Deloitte. Không phải các nhà cung cấp SaaS sẽ biến mất trong thời gian tới. Hiện tại, 10 nhà cung cấp SaaS hàng đầu chiếm hơn một nửa giá trị vốn hóa của thị trường phần mềm. Toàn bộ thị trường đã tăng trưởng 11% từ năm 2024 đến 2025, từ 3,6 nghìn tỷ USD lên 4 nghìn tỷ USD.

Tuy nhiên, động lực thị trường đang thay đổi nhanh chóng. SaaS và các công ty phần mềm truyền thống đã chịu áp lực phải thay thế mô hình tính phí theo giấy phép bằng mô hình tính phí dựa trên kết quả.

“Cạnh tranh sẽ nóng lên khi các đối thủ AI-native bắt đầu bào mòn vị thế của các nhà dẫn đầu trên nhiều quy trình kinh doanh và tạo ra những phân khúc thị trường mới trước đây chưa được phần mềm khai thác,” các tác giả của nghiên cứu dự đoán.

“Bên cạnh đó, những người chơi mới đang phát triển nhanh chóng và làm gián đoạn thị trường với các mô hình vận hành tinh gọn hơn.”

Sự chuyển dịch này mang đến những hàm ý thú vị cho các lập trình viên, kỹ sư, nhà thiết kế và quản lý sản phẩm — những người sẽ cần tổ chức lại hoặc chuyển đổi hoạt động và kỹ năng của mình.

Những lĩnh vực dịch vụ đang thay đổi

Nghiên cứu chỉ ra một số lĩnh vực, bao gồm:

AI trở thành giao diện chính

Trong vài năm tới, các hệ thống chạy bằng AI được kỳ vọng sẽ ngày càng đóng vai trò là giao diện chính cho nhiều ứng dụng phần mềm. Cuộc cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty phần mềm để trở thành lớp giao diện chính sẽ giúp giữ khách hàng trong nền tảng của họ và cho phép nhà cung cấp truy cập vào dữ liệu telemetry của các agent.

Sự nổi lên của các nền tảng điều phối AI

Các ứng dụng truyền thống đang tiến hóa thành tập hợp các agent AI tự động. Các nền tảng điều phối AI sẽ cần thiết để giám sát và quản lý các agent này.

Bài toán kiểm soát chi phí tính toán

Chi phí liên quan đến hạ tầng AI có khả năng sẽ “bào mòn biên lợi nhuận của các công ty phần mềm trong năm 2026”. Chi phí bổ sung từ việc sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn, đầu tư vào sản phẩm agent mới và các mô hình định giá lai có thể gây áp lực lên doanh thu và lợi nhuận trong tương lai.

Lợi thế lớn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa

Môi trường mới này đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

“Phần mềm AI-first cho phép các SMB vận hành như các doanh nghiệp lớn, cung cấp năng lực tiên tiến với chi phí chỉ bằng một phần nhỏ,” một lãnh đạo phần mềm và nền tảng tại Deloitte cho biết.

“Với sự cạnh tranh gia tăng từ các công ty AI-native, người mua — bao gồm các SMB — sẽ có nhiều lựa chọn hơn và do đó có nhiều quyền lực hơn, có thể dẫn đến chi phí thấp hơn. Ngoài ra, các nền tảng low-code và no-code giúp bạn không nhất thiết phải có đội ngũ kỹ thuật đắt đỏ để tạo phần mềm.”

Tuy vậy, các doanh nghiệp nhỏ “sẽ cần quản lý cẩn thận các khoản đầu tư ban đầu, đặc biệt liên quan đến mức độ sẵn sàng của dữ liệu, tích hợp và quản trị”. Lợi ích dài hạn về tiết kiệm chi phí và năng suất là có thật, nhưng lợi thế chi phí đến từ việc triển khai có kỷ luật và các kết quả kinh doanh đo lường được, chứ không phải chỉ từ việc thử nghiệm.

Nhiều lựa chọn hơn — và khó quyết định hơn

Sự xuất hiện của một lớp nhà cung cấp AI-native mới cũng đồng nghĩa với rất nhiều lựa chọn.

“Bởi vì có nhiều cạnh tranh hơn và nhiều lựa chọn hơn, điều đó cũng có thể khiến các SMB khó quyết định chọn nhà cung cấp phần mềm nào,” vị này cho biết. “Họ nên chọn nhà cung cấp lâu năm, hay tìm đến một công ty mới có thể mang lại nhiều đổi mới hơn với chi phí thấp hơn nhưng cũng đi kèm rủi ro?”

Sự cạnh tranh giữa các công ty lâu đời và các đối thủ AI-native đang gia tăng, nhiều trong số đó tập trung vào các trường hợp sử dụng chuyên biệt. Điều này tạo ra nhiều lựa chọn hơn, đặc biệt cho các SMB vốn có xu hướng thích các giải pháp mô-đun, nhắm mục tiêu cụ thể thay vì các nền tảng lớn, cồng kềnh.

Chúng ta đang chứng kiến sự hình thành của một “lớp phần mềm do AI dẫn dắt trên khắp các ngành”. Các startup nhỏ hơn đang tận dụng các quy trình công việc ngách và các ứng dụng AI theo ngành dọc, điều này có thể tạo ra một thị trường đa dạng và giàu đổi mới hơn. Với các SMB, điều đó có thể chuyển thành các giải pháp phù hợp hơn và mức giá cạnh tranh hơn.

AI cũng đòi hỏi sự thay đổi của lực lượng lao động

Việc áp dụng các giải pháp AI cũng đòi hỏi sự tiến hóa của lực lượng lao động.

Quá trình chuyển sang mô hình AI-first không chỉ là vấn đề công nghệ mà còn là vấn đề thay đổi nhân sự. Những tổ chức triển khai AI thành công đang thiết kế lại vai trò và xây dựng năng lực hiểu biết về AI trên toàn doanh nghiệp.

Các lĩnh vực kỹ năng quan trọng bao gồm quản lý dữ liệu, đánh giá nhà cung cấp, thiết kế lại quy trình công việc và sự hợp tác liên chức năng giữa các nhóm kinh doanh và kỹ thuật.