Tính năng kiểm soát của phụ huynh trên ChatGPT nghe có vẻ tuyệt vời, nhưng có một vấn đề

ChatGPT ra mắt tính năng kiểm soát của phụ huynh — nhưng chỉ là “đẹp bên ngoài”?

OpenAI vừa tung ra công cụ parential controls (kiểm soát do phụ huynh quản lý) dành cho tài khoản thiếu niên ChatGPT, nhằm tăng cường an toàn khi trẻ tiếp xúc với AI. Tuy nhiên, theo đánh giá của Digital Trends, có một điểm yếu đáng nêu bật khiến tính năng này có thể bị vô hiệu hóa hoặc bỏ qua dễ dàng. 

1. Những gì phụ huynh có thể làm với tính năng mới

Khi liên kết tài khoản phụ huynh và thiếu niên, OpenAI cho phép thiết lập những giới hạn như:

• Kiểm soát nội dung nhạy cảm (hình ảnh bạo lực, thử thách mạng xã hội…)

• Bật/tắt khả năng nhớ (memory) của ChatGPT

• Thiết lập khung giờ “yên tĩnh” (quiet hours), khi ChatGPT không thể truy cập

• Vô hiệu hóa chế độ thoại (voice mode) hoặc hủy chức năng tạo & chỉnh ảnh

• Nhận cảnh báo nếu hệ thống phát hiện dấu hiệu rủi ro nghiêm trọng từ phía thiếu niên

• 

Một điểm quan trọng: phụ huynh không được phép truy cập trực tiếp vào nội dung trò chuyện của thiếu niên — trừ khi tình huống đặc biệt được hệ thống đánh giá là có rủi ro cao. Digital Trends+1

2. Vấn đề lớn: thiếu niên dễ… “bật ngược” kiểm soát

Cổng yếu nhất của hệ thống này chính là cách thiết lập: để phụ huynh có quyền điều chỉnh, tài khoản của thiếu niên phải đồng ý liên kết với tài khoản của phụ huynh qua email hoặc tin nhắn mời. 

Vì đây là tùy chọn opt-in, thiếu niên hoàn toàn có thể:

• Từ chối liên kết tài khoản từ đầu

• Sau khi liên kết, bỏ liên kết (unlink) bất cứ lúc nào — OpenAI sẽ thông báo cho phụ huynh nếu điều này xảy ra

• Tạo tài khoản mới (burner account) để tránh bị kiểm soát

• Dùng phiên bản web thay vì ứng dụng có thể giúp “né” các giới hạn đã thiết lập

Điều này tức là, các kiểm soát chỉ có hiệu lực nếu thiếu niên hợp tác — và nếu muốn, họ dễ dàng “vượt rào” khi biết cách.

3. Những hạn chế khác cần biết

Ngoài việc có thể bị vô hiệu hóa, kiểm soát của phụ huynh còn đối mặt với các thách thức sau:

• Việc cảnh báo cha mẹ khi phát hiện dấu hiệu rủi ro thường chỉ kích hoạt sau quá trễ hoặc chỉ thông báo phần “nội dung nghi vấn”, không toàn bộ cuộc trò chuyện

• Các thiết lập về tạo ảnh, chế độ thoại đôi khi không hoạt động nhất quán

• Mặc định, tài khoản thiếu niên vẫn có thể để bật chế độ memory và dùng dữ liệu trò chuyện để huấn luyện mô hình, trừ khi thủ công tắt

• Kiểm soát nội dung chỉ áp dụng với tài khoản đã liên kết — nếu trẻ dùng tài khoản khác, toàn bộ giới hạn mất hiệu lực

4. Kết luận: “Có rồi, nhưng chưa đủ”

Tính năng kiểm soát dành cho phụ huynh mà OpenAI vừa ra mắt là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao an toàn cho thiếu niên khi dùng AI. Nhưng nếu nó dễ bị bỏ qua, bỏ liên kết hoặc bị “né” bằng cách tạo tài khoản mới thì hiệu quả thực tế có thể rất hạn chế.

Nếu bạn là cha mẹ, điều quan trọng không phải chỉ là bật tính năng — mà quan trọng hơn là:

• Giáo dục con cái về cách sử dụng AI an toàn

• Giám sát & trao đổi thường xuyên — không thể hoàn toàn “đặt niềm tin vào công nghệ”

• Hiểu rõ các điểm yếu để biết cách hỗ trợ nếu trẻ muốn vượt giới hạn