Email bị hack? Cách bảo vệ tài khoản trước khi kẻ tấn công chiếm quyền kiểm soát

Tài khoản email của bạn chính là "chìa khóa vạn năng" dẫn đến toàn bộ cuộc sống kỹ thuật số của bạn. Nếu kẻ xấu chiếm được quyền truy cập, chúng có thể đặt lại mật khẩu của tài khoản ngân hàng, mạng xã hội và các dịch vụ mua sắm trực tuyến của bạn.

Nếu bạn nghi ngờ có ai đó đang lén lút truy cập vào hòm thư của mình, hãy thực hiện ngay các bước dưới đây để ngăn chặn thảm họa trước khi quá muộn.

1. Kiểm tra các dấu hiệu bị xâm nhập

Đừng đợi đến khi bạn bị khóa khỏi tài khoản mới hành động. Hãy kiểm tra các dấu hiệu sau:

• Hoạt động đăng nhập lạ: Hầu hết các dịch vụ như Gmail hay Outlook đều có mục "Recent activity" (Hoạt động gần đây). Nếu bạn thấy một lần đăng nhập từ một quốc gia khác hoặc một thiết bị mà bạn không sở hữu, đó là báo động đỏ.

• Email lạ trong mục "Sent": Kẻ tấn công thường dùng tài khoản của bạn để gửi thư rác hoặc mã độc đến danh bạ của bạn.

• Yêu cầu đặt lại mật khẩu: Bạn nhận được thông báo đặt lại mật khẩu từ các trang web khác mà bạn không hề yêu cầu.

2. Thay đổi mật khẩu ngay lập tức

Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất.

• Hãy tạo một mật khẩu mạnh và duy nhất (không dùng chung với bất kỳ tài khoản nào khác).

• Sử dụng kết hợp chữ hoa, chữ thường, số và ký tự đặc biệt.

• Nếu có thể, hãy sử dụng một trình quản lý mật khẩu (Password Manager) để tạo và lưu trữ các mật khẩu phức tạp.

3. Kích hoạt xác thực đa yếu tố (MFA/2FA)

Đây là "bức tường lửa" hiệu quả nhất. Ngay cả khi kẻ tấn công biết mật khẩu, chúng vẫn không thể vào được tài khoản nếu không có mã xác nhận gửi về điện thoại của bạn.

• Ưu tiên sử dụng các ứng dụng xác thực như Google Authenticator hoặc Microsoft Authenticator thay vì nhận mã qua tin nhắn SMS (vốn có thể bị đánh chặn qua kỹ thuật SIM-swapping).

4. Kiểm tra thông tin khôi phục (Recovery Info)

Kẻ tấn công sau khi vào được tài khoản thường sẽ thay đổi số điện thoại khôi phục hoặc email dự phòng để bạn không thể lấy lại quyền truy cập.

• Hãy vào phần cài đặt bảo mật và đảm bảo số điện thoại cũng như email khôi phục vẫn là của bạn.

• Xóa bất kỳ địa chỉ email hoặc số lạ nào mà bạn không nhận ra.

5. Kiểm tra các quy tắc chuyển tiếp (Forwarding Rules)

Đây là một thủ đoạn cực kỳ tinh vi. Kẻ tấn công có thể thiết lập một quy tắc để tự động chuyển tiếp bản sao của tất cả các email bạn nhận được đến hòm thư của chúng.

• Hãy kiểm tra mục "Filters and Forwarding" trong cài đặt email.

• Đảm bảo không có địa chỉ email lạ nào đang âm thầm nhận các thư nhạy cảm của bạn (như thông báo số dư ngân hàng hoặc mã reset mật khẩu).

6. Đăng xuất khỏi tất cả các thiết bị

Sau khi đã đổi mật khẩu và cài đặt 2FA, hãy sử dụng tính năng "Sign out of all other sessions" (Đăng xuất khỏi tất cả các phiên làm việc khác). Thao tác này sẽ đẩy kẻ tấn công ra khỏi tài khoản trên bất kỳ thiết bị nào chúng đang dùng để duy trì quyền truy cập.

7. Quét mã độc trên máy tính

Đôi khi mật khẩu bị lộ không phải do lỗi của nhà cung cấp dịch vụ, mà do máy tính của bạn bị nhiễm phần mềm theo dõi thao tác bàn phím (Keylogger). Hãy chạy một chương trình quét virus/malware toàn diện để đảm bảo thiết bị của bạn sạch sẽ trước khi nhập mật khẩu mới.

Lời kết: Bảo mật email là một cuộc chiến không hồi kết. Việc thực hiện những bước trên không chỉ giúp bạn cứu vãn tình hình hiện tại mà còn xây dựng một lớp phòng thủ vững chắc cho tương lai.